Dzieci coraz bardziej narażone w sieci. Policja ostrzega rodziców i młodzież

Internet jest dziś dla dzieci i nastolatków jednym z najważniejszych miejsc kontaktu z rówieśnikami, rozrywki i zdobywania wiedzy. Policjanci z Mikołowa zwracają jednak uwagę, że młodzi użytkownicy często zbyt łatwo ufają osobom poznanym w sieci, udostępniają prywatne informacje i nie zawsze potrafią rozpoznać próbę oszustwa, szantażu czy manipulacji. Funkcjonariusze apelują do rodziców o rozmowę z dziećmi i przypominają, że w przypadku zagrożenia najważniejsze jest zabezpieczenie dowodów oraz szybkie zgłoszenie sprawy.

Dzieci i nastolatki w internecie. Jakie zagrożenia są najczęstsze?

Media społecznościowe, komunikatory i gry online stały się naturalną częścią codziennego życia młodych ludzi. To właśnie tam dzieci utrzymują znajomości, rozwijają zainteresowania, oglądają filmy, grają i poznają nowych ludzi. Problem pojawia się wtedy, gdy brak doświadczenia i duże zaufanie do cyfrowego świata prowadzą do ryzykownych zachowań.

Jednym z najczęstszych błędów jest publikowanie zbyt wielu prywatnych informacji. Dzieci i nastolatki udostępniają zdjęcia, informacje o miejscu zamieszkania, szkole czy aktualnej lokalizacji, nie zawsze zdając sobie sprawę, że dane te mogą zostać wykorzystane przez osoby o złych zamiarach. Równie niebezpieczne może być bezkrytyczne zaufanie do osób poznanych w internecie. Znajomość nawiązana podczas gry lub rozmowy na komunikatorze może szybko stworzyć pozorne poczucie bliskości, które później bywa wykorzystywane do manipulacji.

Policjanci wskazują również na presję rówieśniczą. Chęć zdobycia popularności, polubień czy uznania w grupie może skłaniać młodych ludzi do udziału w niebezpiecznych internetowych wyzwaniach albo publikowania materiałów, które naruszają prywatność, dobre obyczaje, a niekiedy również prawo.

Grooming, sextortion i cyberoszustwa. Kto może zagrażać dzieciom w sieci?

Zagrożenie nie zawsze pochodzi od anonimowej osoby działającej z odległego miejsca. Policjanci z Mikołowa zwracają uwagę na kilka grup sprawców, którzy mogą próbować wykorzystać dzieci i młodzież.

Jedną z nich są groomerzy, czyli osoby, które nawiązują kontakt z dziećmi i stopniowo zdobywają ich zaufanie. Mogą posługiwać się fałszywymi profilami, podszywać się pod rówieśników i wykorzystywać media społecznościowe, komunikatory lub gry internetowe. Ich celem może być uzyskanie intymnych zdjęć lub nagrań, a w najbardziej niebezpiecznych przypadkach także doprowadzenie do spotkania poza internetem.

Młodzi użytkownicy mogą stać się również ofiarami cyberoszustów. Przestępcy wykorzystują zainteresowanie grami i aplikacjami, obiecując darmową wirtualną walutę, dodatkowe przedmioty albo dostęp do płatnych funkcji. W zamian próbują pozyskać dane logowania, informacje dotyczące kart płatniczych rodziców lub kody do szybkich płatności, w tym BLIK.

Szczególnie niebezpiecznym zjawiskiem jest sextortion, czyli szantaż z wykorzystaniem prywatnych lub intymnych materiałów. Sprawca najpierw zdobywa zdjęcie lub nagranie, a następnie grozi jego przesłaniem rodzinie, znajomym albo publikacją w internecie. W zamian może żądać pieniędzy lub kolejnych materiałów.

Źródłem przemocy w sieci mogą być także rówieśnicy. Cyberbullying obejmuje między innymi wyśmiewanie, obrażanie, rozpowszechnianie kompromitujących treści czy publikowanie przerobionych zdjęć bez zgody osoby, której dotyczą. Sprawcami bywają koledzy ze szkoły lub osoby z najbliższego otoczenia.

Jak chronić dziecko w internecie? Policja apeluje o rozmowę i szybką reakcję

Funkcjonariusze przypominają, że aktywność w internecie pozostawia cyfrowy ślad, a całkowita anonimowość w sieci jest często pozorna. Podstawą bezpieczeństwa powinna być zasada ograniczonego zaufania. Dzieci nie powinny przesyłać osobom poznanym wyłącznie w internecie prywatnych zdjęć, danych osobowych ani informacji pozwalających ustalić miejsce ich pobytu.

Dużą rolę odgrywają również rodzice. Policjanci zachęcają do regularnych rozmów z dziećmi na temat ich aktywności w internecie i osób, z którymi się kontaktują. Powodem do zainteresowania mogą być nagłe zmiany zachowania, wycofanie, lęk przed korzystaniem z telefonu lub silne zdenerwowanie pojawiające się po otrzymaniu wiadomości. Jednym z dodatkowych narzędzi ochrony może być również oprogramowanie do kontroli rodzicielskiej, dostosowane do wieku dziecka.

W przypadku próby oszustwa, szantażu lub kontaktu z niebezpiecznymi treściami nie należy usuwać wiadomości i innych materiałów. Warto wykonać zrzuty ekranu, zachować numery telefonów, nazwy kont, adresy stron internetowych oraz inne informacje mogące pomóc w ustaleniu sprawcy.

Sytuacje zagrażające bezpieczeństwu dzieci można zgłaszać Policji, a w przypadkach wymagających pilnej interwencji dzwonić pod numer alarmowy 112. Niebezpieczne treści znajdujące się w internecie można również zgłaszać poprzez serwis Dyżurnet.pl.

Policjanci podkreślają, że jednym z najważniejszych elementów ochrony dzieci pozostaje uważność dorosłych i regularny dialog z młodymi ludźmi. Im wcześniej dziecko wie, jak reagować na próbę manipulacji, szantażu czy oszustwa, tym większa szansa, że w niebezpiecznej sytuacji poprosi o pomoc.